Đường cũ người xưa

 Đường Cũ Người Xưa

Con đường cũ còn nguyên từng phiến đá
Hàng cây xưa vẫn xanh biếc lá giao mùa
Nhưng rồi có một người không trở lại
Vẫn một người ngồi đợi suốt cơn mơ
Lê Văn Trung
2025

Tìm lại giấc mơ xưa

  TÌM LẠI GIẤC MƠ XƯA

Lớp lớp thời gian mờ rêu úa
Ta về tìm lại giấc mơ xưa
Thuở áo vàng hơn màu thương nhớ
Thuở mắt buồn hơn lời tiển đưa

Chân bước theo từng dấu lãng quên
Mà thương chiếc lá ngủ im lìm
Gió ơi thổi nhẹ! Chiều đang xuống!
Chiếc lá xưa còn tiếc tuổi xanh

Chân bước mà lòng ta nán lại
Vườn ai hoa khế tím vô cùng
Hình như có bóng người qua phố
Gửi lại bên chiều một thoáng hương

Dòng sông đời chảy theo năm tháng
Ta quá giang về bến tuổi thơ
Cứ ngỡ thuyền neo chờ đợi khách
Hoang vu bồi lở sóng xô bờ.
Lê Văn Trung
Tháng Giêng năm Ất Tỵ 2025

Ru

 RU

Ngủ đi tôi
Ngủ đi thôi
Đêm sâu hun hút
Đêm dài mênh mang
Thắp chưa tàn một nén nhang
Tôi cầu xin chút bình an cuối cùng
Ngủ đi em
Mộng rất hiền
Ngủ đi
Ngủ suốt tận miền lãng quên
Ngủ đi tôi
Ngủ đi em
Vòng tay Nhật Nguyệt ôm quanh cõi người.
24. 08. 20
Lê Văn Trung

Vẫn rạng ngời ý nghĩa của thương đau

 VẪN RẠNG NGỜI Ý NGHĨA CỦA THƯƠNG ĐAU
Niềm khát vọng níu mùa Xuân trở lại

Nụ hồng phai còn sót nhụy hương tàn
Năm mươi năm những cuồng điên giông bão
Mong ơn đời giữ vẹn tấm lòng chung
 
Về tắm gội trong lòng sông dĩ vãng
Mà dòng xưa đã biệt biệt xa mù
Ai biết được giữa đôi bờ quên lãng
Mùa Xuân xanh còn réo gọi thiên thu
 
Niềm khát vọng lăn tròn trong ký ức
Con đường rêu in dấu bước Xuân thì
Còn nhớ chăng hàng cây im bóng mát
Tuổi son hồng ngày tháng bỏ nhau đi
 
Còn nhớ chăng gánh gồng qua khổ nạn
Nỗi đau nào hằng đọng giữa đời nhau
Ai biết được trên con đường giải thoát
Vẫn rạng ngời ý nghĩa của thương đau
 Lê Văn Trung

Hạnh phúc là hoa của khổ đau - Hẹn về

 
HẠNH PHÚC LÀ HOA CỦA KHỔ ĐAU
Cho tôi trở lại vườn thơ cũ
Hái một chùm bông khế tím chiều
Để nhớ ngày xưa bông khế rụng
Áo người tím cả giấc chiêm bao
Cho tôi trở lại thời thơ dại
Đêm buồn ngồi đếm những vì sao
Đếm mãi mà không tìm ra được
Vì sao định mệnh ở phương nào
Năm mươi năm xa một dòng sông
Con nước tình duyên chảy ngược dòng
Kẻ đứng bên bờ trông vòi vỏi
Lạc nhau từ giấc mộng tương phúng
Cho tôi trở lại
Dù không thể
Rủ sạch nguồn cơn nỗi bể dâu
Lòng tôi tím với màu hoa khế
Hạnh phúc là hoa của khổ đau.
Lê Văn Trung

HẸN VỀ
Hẹn về vun lại vồng hoa cũ
Chăm mấy giò lan mấy khóm hồng
Hoa ơi mở hết lòng nhung lụa
Gọi thức tình thâm chừng lãng quên
 
Chép tiếp bài thơ còn dang dở
Đã úa vàng trong nỗi đợi chờ
Chờ nắng đầu xuân mưa cuối hạ
Lòng hoài mơ tiếp những cơn mơ
 
Tiếng còi tàu hụ ngoài ga vắng
Như người về gọi giữa khuya sương
Những tưởng chưa quên lời ước hẹn
Năm mươi năm đốt đuốc soi đường
 
Hẹn về nhóm lửa đêm đông quạnh
Rót rượu vào thơ sưởi chút tình
Mai rồi xa hút phương trời lạ
Cũng ấm lòng nhau những nhớ quên.
Lê Văn Trung
10. 07. 24

Ngược xuôi cho hết vòng luân lạc - Nhặt giùm cho hết những buồn vui - Nhớ màu hoa cũ - Niệm khúc - Niệm khúc 2

NGƯỢC XUÔI CHO HẾT VÒNG LUÂN LẠC
Người đi bỏ lại bên thềm cũ
Những lời hò hẹn đã xanh rêu
Đưa tay vuốt nhẹ làn sương bụi
Chợt thấy lòng xưa úa bóng chiều
 
Người đi bỏ lại con đường vắng
Lá rụng vàng phai áo lụa vàng
Con đường hun hút xa vô tận
Cát bụi đau từ mỗi bước chân
 
Có kẻ ngồi buồn bên hiên quán
Rót rượu mà ngâm “Tống Biệt Hành”
Người đi bỏ lại lòng sông quạnh
Bọt bèo từ đó cũng lênh đênh
 
Người đành bỏ lại, đành quên lãng
Giấc mộng đời xanh buổi tóc xanh
Ngược xuôi cho hết vòng luân lạc
Tìm nhau nơi cuối bãi đầu ghềnh
Lê văn Trung
04. 3024

NHẶT GIÙM CHO HẾT NHỮNG BUỒN VUI
Anh về gom nhặt lá vàng xưa
Mỗi lá rơi như có hẹn hò
Hẹn đến mùa sau người trở lại
Mỗi lá rơi là một giấc mơ
 
Anh ngồi trò chuyện với trăng khuya
Nhớ áo thu ươm màu dã quỳ
Có dăm chiếc lá rơi trên áo
Và áo người bay như nắng bay
 
Những vầng trăng tròn khuyết đời nhau
Xuân hạ thu đông lá đổi màu
Chiếc lá màu trăng vàng mấy thuở
Rơi từ tiền kiếp đến nghìn sau
 
Từ đó anh về nhặt lá rơi
Như nhặt cơn mơ tạ lỗi người
Xin hãy vì thơ mà trở lại
Nhặt giùm cho hết những buồn vui
Lê Văn Trung
05. 05. 24

NHỚ MÀU HOA CŨ
 
Rất lẻ loi một đóa hoa vàng
Nở muộn bên đường chiều đang sương
Có người chợt nhớ mùa thu trước
Hoa cài lên tóc còn ươm hương
 
Từ đó mùa đi chẳng hẹn hò
Con đường sương phủ trắng như mơ
Có người yêu quá màu hoa cũ
Màu hoa vàng nhuộm từng câu thơ
 
Có người yêu quá màu hoa cũ
Nhớ áo vàng trăng buổi chớm rằm
Nhớ mãi con đường chiều sương trắng
Ai ngờ nhớ suốt cuộc trăm năm
 
Có người yêu quá màu hoa cũ
Gọi nắng đầu thu mưa cuối thu
Chợt thấy lòng xưa vừa hé nụ
Một đóa hoa vàng nở lẻ loi.
 
Lê văn Trung
2024

NIỆM KHÚC
(tưởng nhớ hiền hữu Trần Hoài Thư)
 
Trần Hoài Thư! Trần Hoài Thư!
Rong chơi đi nhé cõi trời văn chương
Áo xưa đã sạch bụi đường
Rừng xưa mây trắng bay cùng hồn thơ
Em xưa cũng biệt sương mờ
Tình xưa trả lại đôi bờ nhân gian
Hoa xưa đôi cánh rụng vàng
Theo anh về giữa mênh mang đất trời
Anh về bỏ lại cuộc chơi
Là quên hết chuyện khóc cười bể dâu
Rủ buông phiền não thương đau
Anh đi là để bước vào vô biên
Đi tìm trong cõi lãng quên
Bỏ trăm năm những chuyện tình nhân gian
Có con chim khóc trên ngàn
Tiếc cho giấc mộng chưa tàn cơn mơ
Chữ trong
Chữ đục
Chữ mở
Tiễn anh mây trắng là thơ cuối ngày
Tôi còn vướng hạt bụi này
Xin như giọt lệ chia bày tiếc thương.
Lê Văn Trung
Quê nhà, 28 tháng Năm, 2024

NIỆM KHÚC 2
(cùng Phạm Văn Nhàn và Phạm Cao Hoàng thương tiếc tiễn người bạn thân quý Trần Hoài Thư)
 
Anh đi bỏ lại bạn bè
Theo cánh chim Yến bay về trời cao
Hình như có một vì sao
Sáng lung linh gửi câu chào tiễn đưa
 
Rừng sâu lũng thấp bây giờ
Ngày anh bỏ lại còn chờ đợi anh
Bồng Sơn, Phù Mỹ, Tam Quan
Gió hiu hắt buổi tan hàng còn ru
 
Những người bạn cũ anh đây
Buồn không níu được bàn tay giã từ
Sóng trào trong những câu thơ
Anh đi dang dở cơn mơ cuối cùng
 
Nặng lòng hai chữ văn chương
Mà đau tận cả máu xương rã rời
Bay theo chim Yến về trời
Câu thơ là nén nhang lời tiễn đưa.
 
Lê Văn Trung
(Quê nhà 2 tháng Sáu, 2024)

Bài ngợi ca - Bài tạ ơn - Bên kia miền im lặng - Bên kia miền im lặng 2

 
BÀI NGỢI CA
Câu thơ viết mười năm còn thơm mực
Tóc mùa xanh xin thắm lại hương rằm
Hoa vẫn nở giữa nghìn thu nhan sắc
Tạ ơn NGƯỜI - ĐẤNG - MẦU NHIỆM vô biên
Lê Văn Trung
 
BÀI TẠ ƠN
Xin cảm tạ ơn đất trời độ lượng
Cho tôi còn biết khóc giữa đời vui
Cho tôi còn mỉm cười trong vô vọng
Tạ ơn Người soi sáng cuộc đời tôi
Lê Văn Trung

Bên Kia Miền Im Lặng
Rồi khi nắng tắt ngoài hiên vắng
Ai rót vào ta những nhạt phai
Ta đi cho hết vòng luân lạc
Ta qua cho hết trời thiên tai
Xin gọi nhau về bên cõi hẹn
Một MIỀN IM LẶNG giữa vô biên
Xin gửi thiên thu lời ánh sáng
Soi từng hạt bụi rơi ưu phiền
Ta đi như thế ta là mây
Ta đi như thế ta là gió
Ta đi như lá đã lìa cây
Là đi như hoa tàn hương nhuỵ
Ta đi nhẹ nhàng như khe suối
Ta đi vội vã như thác ghềnh
Ta xuôi về tận trời quên lãng
Ta về BÊN KIA MIỀN LẶNG IM.
Lê văn Trung
13. 09. 24

BÊN KIA MIỀN IM LẶNG 2
Anh ngồi nhẩm từng khoảnh chiều trôi nhẹ
Thấy lòng mình trôi nhẹ giữa nhân gian
Những còn mất cũng vô cùng nhỏ bé
Những buồn vui như hoa nở hoa tàn
 
Anh đã đi rồi thầm mong dừng lại
Anh đã về rồi tiếc cuộc ra đi
Khi chật hẹp tro

Cảm nhận: THƠ LÀ TIẾNG GỌI CỦA VÔ CÙNG - lê văn trung

 
THƠ LÀ TIẾNG GỌI CỦA VÔ CÙNG
                                                     lê văn trung
                                             ***
• Ai có thể nhìn thấu đời mình chìm khuất trong từng sợi máu chảy dài qua những dòng sông dâu bể tang thương mất còn sinh tử?

Ai có thể nhìn thấu đời mình lấp lánh trong hạt lệ cầu vồng – sắc màu của hạnh phúc khổ đau?
Phải chăng hỡi thi sĩ bé nhỏ của thiên nhiên vĩ đại, kẻ đã lặng nghe tiếng gọi của vô cùng?

• Ai có thể vượt qua vực bờ trăm năm ngắn ngủi mà chưa hề cháy bùng muôn ngàn khát vọng của lửa hiện sinh?
Ai đã bao lần nở đóa thanh xuân để rồi một ngày ngỡ ngàng trước những tàn phai của cơn mê nồng nàn pha men rượu đắng?

Phải chăng thi sĩ nhỏ bé của thiên nhiên vĩ đại - kẻ đã hiến dâng đời mình trọn vẹn để rồi suốt cuộc hành trình sinh tử chỉ lặng nghe tiếng gọi của vô cùng.

• Và hỡi những ai đã từng bơi qua dòng sông đời mình mà không nghe sóng vỗ tận bờ xa tâm thức những trôi nổi bập bềnh?

Và hỡi những ai đã từng lắng nghe gió réo tận khu rừng nhân gian mà không nhìn thấy bao nhiêu lá vàng rơi rụng, bao nhiêu sương sớm mây chiều bay qua bay qua bay qua trôi xa trôi xa trôi xa…một màu không-sắc.

Và phải chăng ơi thi sĩ
Kẻ đã tái sinh hằng muôn kiếp
Đang lặng nghe tiếng gọi của vô cùng
Lê Văn Trung - Tháng 10 – 21
 
"Thi sĩ là kẻ mà thịt da, tim óc, hơi thở và giọt máu của mình đã biến thành sóng, thành gió, thành tiếng hót của chim, thành âm thanh của vạn vật, để dâng hiến cho THƠ CA.

Cảm ơn thi sĩ Lê Văn Trung về một bài viết tuyệt vời, có giá trị như một bản tuyên ngôn của THI SĨ" (Le Chung)

MỘT CHÚT CẢM NHẬN VỀ THƠ CHO CÕI IM LẶNG CỦA NHÀ THƠ LÊ VĂN TRUNG - LÊ VĂN CHUNG

  MỘT CHÚT CẢM NHẬN VỀ THƠ CHO CÕI IM LẶNG CỦA NHÀ THƠ LÊ VĂN TRUNG

 
Đọc hai tập thơ của nhà thơ Lê Văn Trung là DẠ KHÚC & THU HOANG ĐƯỜNG, tôi có cảm tưởng rằng: Dường như hầu hết các bài thơ của thi nhân là thơ về một cõi IM LẶNG nào đó. Tập thơ THU HOANG ĐƯỜNG, gồm có 93 bài thơ, đã được chính tác giả giới thiệu ngay từ trang sách đầu tiên là TRÍCH THƠ CỦA NGÓI, nghĩa là cả tập thơ gồm 93 bài thơ đó đều là thơ của ngói. Sang đến tập thơ DẠ KHÚC, thì mặc dù chỉ có ba bài thơ ẢO ẢNH CUỘC ĐỜI / TÌNH XANH / NGỒI LẠI CÙNG TÔI / TRĂM MÙA THU YÊU EM, là được tác giả ghi rõ là thơ dành cho cõi im lặng, và một bài thơ duy nhất là bài thơ THAO THIẾT MÙI HƯƠNG – Bài thơ thứ 41 trong tập thơ, là được tác giả ghi là trích thơ của ngói – cũng là thơ dành cho cõi im lặng. Còn lại, 144 bài thơ trong tập thơ cũng đều là thơ cho cõi im lặng (chỉ là không ghi mà thôi), khiến cho những người đọc qua loa đại khái, thì họ nghĩ rằng thơ của LVT, chỉ là những giấc mơ của thi nhân mà thôi.
Sẽ là một sự cống hiến vĩ đại cho thơ ca, nếu bạn tìm thấy một người cũng giống như Lê Văn Trung, thay vì mô tả những giấc mơ của một người chạy trốn khỏi những nanh vuốt của một xã hội CS, ông đã mô tả, phân tích giấc mơ của một con người không chỉ khỏe mạnh về mặt tâm lý mà ông còn là một nhà thơ tràn đầy sức sáng tạo. Khi đó, bạn sẽ cảm nhận được mọi giấc mơ của LVT, không phải là sự ức chế mà là sản phẩm của một Ý THỨC SÁNG TẠO. Giấc mơ của ông không hề bệnh hoạn, ngược lại chúng còn thật sự lành mạnh. Mỗi bài thơ của ông đã cho chúng ta thấy rằng: Toàn bộ sự tiến hoá và ý thức của con người đều phụ thuộc vào những sự mộng mơ kiểu như thế của LVT.

Có hai loại im lặng. Một là: IM LẶNG CỦA TÂM TRÍ, đa số mọi người chúng ta hoặc là bám lấy lời, lấy chữ, hoặc bằng cách nào đó chúng ta bỏ lời, chữ, thì chúng ta lại bắt đầu bám lấy cái đối lập của lời, chữ, mà chúng ta gọi đó là sự im lặng. Nhưng chân lý không ở trong lời, và cũng không ở trong sự im lặng kiểu đó. Chân lý là siêu việt, chân lý là siêu việt trên nhị nguyên. Im lặng như trên là một phần của trò chơi nhị nguyên của tâm trí. Tâm trí không chỉ là lời mà nó còn có cả sự im lặng. Giữa hai lời có một kẽ hở nhỏ nơi tâm trí im lặng. Tâm trí là cả hai – Lời và im lặng đan chéo. Từng lời được theo sau bởi im lặng, và từng im lặng được theo sau bởi lời.
Khi bạn suy nghĩ, một ý nghĩ tới, thế rồi kẽ hở tới, nếu không có kẽ hở thì ý nghĩ này sẽ chờm lên ý nghĩ khác, và sẽ có một sự lẫn lộn rất lớn, vì vậy mà kẽ hở được cần đến để cho các ý nghĩ của con người không bị lộn xộn. Thế rồi ý nghĩ khác lại sẽ tới. Nó cũng giống như khi bạn đứng trên đường quan sát giao thông. Xe này đi qua, thế rồi kẽ hở đi qua! Bạn thường không để ý đến những kẽ hở đó. Xe này đi qua, thế rồi kẽ hở cũng đi qua, và thế rồi xe khác cũng đi qua. Nếu không có kẽ hở, sẽ có va chạm giữa hai xe, sẽ có tai nạn. Kẽ hở bao giờ cũng có đó. Kẽ hở là một phần của giao thông cũng như các xe đang giao thông. Đích xác cùng điều này là hoàn cảnh với tâm trí. LỜI, tiếng ồn, và cái gọi là IM LẶNG, đều là hai phần của TÂM TRÍ.

Nhưng, có một loại im lặng khác không liên quan gì tới tâm trí. Sự im lặng đó không phải là sự thiếu vắng của những tiếng ồn, nó chính là sự hiện diện của cái, mà lý trí của con người không thể biết được – Nó có một phẩm chất khác toàn bộ: KHÔNG PHẢI LÀ THIẾU VẮNG TIẾNG ỒN, nhưng nó là sự hiện diện của TRÁI TIM, sự hiện diện của cái TOÀN THỂ của thực tại, sự hiện diện của Thượng đế. IM LẶNG đó không phải là sự im lặng của cái chết, của nghĩa trang; trái lại im lặng đó là rất sống động, rất rung động, đầy niềm vui, trút phúc lạc ra khắp xung quanh, tràn ngập với tình yêu thương của con người.

Cõi im lặng của thơ LÊ VĂN TRUNG, không phải là cõi im lặng thứ nhất, mà nó chính là cõi im lặng của loại thứ hai nói trên. IM LẶNG có điệu vũ trong nó, im lặng giống như một bài ca nhiều hơn im lặng của nghĩa địa. Im lặng có giai điệu, im lặng có âm nhạc của bầu trời trong nó. Im lặng của THI CA, im lặng mà nói bằng ngôn ngữ của thi ca, không phải là những ngôn từ thông thường của lời nói, nhưng nó lại nói lên tất cả cùng một điều nào đó. Im lặng mà lại có tính sáng tạo rất lớn đối với thơ ca nói riêng và cuộc sống của con người nói chung.

Chẳng hạn, xin mời các bạn hãy đọc bài thơ ẢO ẢNH CUỘC ĐỜI – Bài thơ thứ 12, trong tập thơ DẠ KHÚC.

ẢO ẢNH CUỘC ĐỜI
(Thơ cho cõi im lặng)
Tôi sẽ vẽ vào trái tim trời đất
Một màu mây vàng thắm buổi yêu người
Tôi sẽ nạm từng dòng sương lệ ngát
Vào mắt tình xanh biếc tuổi hai mươi.
 
Tôi sẽ khắc vào rêu mềm trên đá
Tên loài hoa Vĩnh Cửu toả hương trầm
Và em sẽ cài hoa lên ngực ấm
Như màu trăng rằm suốt cõi trăm năm.
 
Tôi sẽ trải trên đường về Tuyệt Đích
Thơ hồng như màu máu trái tim hồng
Thơ tôi chảy thành trăm dòng diễm tuyệt
Nương theo chiều mây thắm một dòng sông.
 
Tôi sẽ dệt vào áo tình nhung lụa
Từng sợi tơ vàng thắm tuổi xuân thì
Xin mặc lấy linh hồn tôi trắng xoá
Linh hồn tôi vời vợi giọt sương phai.
(HẾT)

Đọc xong bài thơ này, xin bạn đừng gọi đó là MƠ, đây chính là thực tại. Một thực tại đẹp hơn bất cứ một giấc mơ nào. Một thực tại phiêu diêu hơn, rực rỡ hơn, hân hoan hơn và nhiều âm nhạc, vũ điệu hơn sức tưởng tượng của bạn rất, rất nhiều.
 
Bài thơ đã mô tả được sự GIAO CẢM một cách rất siêu thực mà cũng rất thân mật của con người với sự tồn tại. Toàn thể sự tồn tại trên thế gian là một sự hợp nhất hữu cơ. Chúng ta, người với người, không chỉ nắm tay nhau mà bạn còn đang nắm tay với cả cây cối, với trời đất, với cỏ cây hoa lá, với đất đá, ...Chúng ta không chỉ cùng hít thở mà cả VŨ TRỤ này đang hít thở cùng với nhau. Cả vũ trụ này là một bản tổng hoà. Chỉ có con người là đã quên mất ngôn ngữ của sự hoà hợp. Chính bài thơ, đã nhắc nhở bạn nhớ lại bản tổng hoà đó, nhớ lại ngôn ngữ của sự hoà hợp đó.
 
TÔI SẼ VẼ VÀO TRÁI TIM TRỜI ĐẤT
TÔI SẼ NẠM TỪNG DÒNG SƯƠNG LỆ NGÁT  
TÔI SẼ KHẮC VÀO RÊU MỀM TRÊN ĐÁ
TÔI SẼ TRẢI TRÊN ĐƯỜNG VỀ TUYỆT ĐÍCH  
TÔI SẼ DỆT VÀO ÁO TÌNH NHUNG LỤA
LINH HỒN TÔI VỜI VỢI GIỌT SƯƠNG PHAI…
 
Tất cả những câu thơ đó đã phản ánh một điều rằng, tác giả của chúng đã có thể TĨNH LẶNG đến một mức độ có thể cảm nhận được linh hồn mình không thể nào tách rời khỏi linh hồn của sự tồn tại. Trong trạng thái tĩnh lặng đó, ông ấy đã cảm thấy mình đang hoà nhập cùng với trời đất đến mức có thể sẽ vẽ vào được trái tim trời đất, nạm từng dòng sương lệ ngát, khắc vào rêu mềm trên đá, dệt vào áo tình nhung lụa, và linh hồn của ông ấy vời vợi giọt sương phai…
 
Còn lại đa số chúng ta không thể tưởng tượng ra được những điều đó, bởi vì tâm trí của bạn suy nghĩ, bạn sẽ bị tách rời khỏi mọi người, trong lúc bạn đang nghĩ về điều này thì người khác lại nghĩ về điều nọ. Nhưng nếu cả hai người đều tĩnh lặng, bức tường giữa bạn và họ sẽ biến mất.
 
Hai sự tĩnh lặng không bao giờ là HAI mà phải là MỘT. Sự tồn tại của vũ trụ vốn dĩ đã là một sự tĩnh lặng, sự im lặng là hiện diện của những điều thiêng liêng như, Thượng đế, chân lý, Đạo, hay bất cứ cái tên nào mà bạn thích gọi, sự im lặng có phẩm chất khác toàn bộ với sự im lặng của tâm trí con người. Nó nở hoa, nó nở hoa trong cả nghìn lẻ một đoá hoa. Nó có hương thơm, nó trẻ trung, nó tươi tắn; nó không đờ đẫn và chết. Nó không là sự im lặng của nghĩa địa. Nó là im lặng nơi sự sống đang xảy ra, nhưng xảy ra rất im lặng. Vì vậy, chỉ cần bạn thực sự tĩnh lặng, thực sự im lặng mang phẩm chất, sự hiện diện của cái toàn thể, tràn ngập những giá trị cao quý - như yêu thương, tĩnh lặng, an lạc, hạnh phúc, thành kính…- Sẽ cho bạn cảm nhận về sự NHẤT THỂ. Tất cả chúng ta đều là những hình thức thể hiện khác nhau của một thực tế, những bài hát khác nhau của một ca sĩ, những vũ điệu khác nhau của một vũ công, những bức tranh khác nhau của cùng một hoạ sĩ nào đó.

Còn rất nhiều bài thơ khác nữa trong hai tập thơ nói trên của nhà thơ LVT, đã phản ánh được cái im lặng có âm nhạc của một bầu trời trong nó. Ông ấy có thể đã không ngồi im lặng một chỗ. Bạn có thể ngồi một chỗ, để giữ cho tâm trí của mình im lặng, nhưng tâm trí của bạn vẫn có thể tiếp diễn bên trong, nó thậm chí còn huyên thuyên nhiều hơn bao giờ, vì khi bạn đang nói cho mọi người bạn ném năng lượng ra, bạn liên tục tẩy rửa. Nhưng khi bạn không nói cho bất kỳ ai, thì tâm trí bạn lại liên tục tích luỹ năng lượng, và liên tục chuyển động bên trong một cách ĐIÊN hơn.
 
Chỉ bằng việc ngồi im lặng một chỗ, không cái gì sẽ xảy ra, kể cả bạn muốn làm một bài thơ cho cõi im lặng cũng không thể làm được, nếu bạn không nhận biết được, không cảm nhận được chân lý của một loại im lặng khác nói trên. Cây cối là im lặng, đất đá là im lặng – Nhưng chúng không biết chân lý đó là gì.
 
Vậy nên, rất cần có được một loại im lặng khác với sự im lặng giữa LỜI và phần phủ định của LỜI. Loại im lặng nảy sinh từ việc hiểu thật sâu sắc, cái vô tích sự của LỜI & phần phủ định của LỜI – im lặng. Khi ngôn ngữ và im lặng đều bị bỏ đi, nảy sinh một loại im lặng mới toàn bộ, an bình – nhưng sống động, rung động, đập rộn ràng cùng với sự sống, cùng với sự tồn tại của vũ trụ nhân sinh, thì bạn mới có thể sáng tác được những bài thơ tuyệt vời cho cõi im lặng như nhà thơ Lê Văn Trung, yêu quý của chúng ta.
 
LÊ VĂN CHUNG

Cảm nhận : Một chút cảm nhận vè bài thơ Chiêm Bao 1 & Chiêm Bao 2 của thi sĩ Lê Văn Trung - tác giả Lê Văn Chung

 MỘT CHÚT CẢM NHẬN VỀ BÀI THƠ   CHIÊM BAO 1 & CHIÊM BAO 2 của Lê Văn Trung

 
Trong bài viết, bài MỘT CHÚT CẢM NHẬN VỀ THƠ CỦA BÀ HUYỆN THANH QUAN, tôi có bàn đến những quan niệm về HAM MUỐN. Khi đọc lại những bài thơ của nhà thơ Lê Văn Trung, tôi cảm thấy những quan niệm đó có một điều gì đó rất gần gũi với nhà thơ của Lê Văn Trung, qua hai tập thơ DẠ KHÚC & THU HOANG ĐƯỜNG của ông.
 
Tập thơ DẠ KHÚC có 149 bài thơ về tình yêu, và tập thơ THU HOANG ĐƯỜNG có 93 bài thơ cũng chỉ viết về tình yêu, mà không hề có bất kỳ một chủ đề nào khác với chủ đề tình yêu, cộng lại là 242 bài thơ và hơn 361 trang sách của cả hai tập thơ. Lẽ tự nhiên, tôi và các bạn đọc đều sẽ phải đưa ra một câu hỏi rằng: Nguồn năng lượng nào đã giúp cho thi nhân làm ra được nhiều bài thơ tình hay và sâu sắc như thế?
Phải chăng, là năng lượng CỦA HAM MUỐN. Khi ham muốn là một năng lượng ngập tràn trong tâm thức của thi nhân, cũng là lúc nhà thơ trở thành nhà huyền môn. Chính William Blake - nhà huyền môn sâu sắc nhất, một trong những người đẹp nhất từng đi trên trái đất này, đã nói rằng: HAM MUỐN LÀ NĂNG LƯỢNG & NĂNG LƯỢNG LÀ SỰ VUI THÍCH.
 
Khi bạn ở trong một năng lượng huyền môn, bạn tham gia vào một thứ gì đó của năng lượng ham muốn thuần tuý – không đi tới đâu, không di chuyển tới đâu, bạn chỉ xúc động KHÔNG vì bất kỳ lý do nào, bạn chỉ ngây ngất điên dại không vì một đối tượng, hoặc một lý do nào. Và trong những khoảnh khắc như thế, bạn sẽ có sự kết nối với tồn tại, bởi vì những khoảnh khắc đó chính là thực tại của bạn, bạn thoát ra khỏi tâm trí, để thâm nhập tới cốt lõi sâu nhất ham muốn của bạn, tới chính hạt giống của ham muốn. Khi đó một cái gì to lớn, một cái gì đó không thể tin được, một cái gì đó bạn không thể tưởng tượng được, là có thể - Một sự thâm nhập của bên kia vào bạn, một sự gặp gỡ của trái đất và bầu trời.

Ham muốn là hạt giống cuối cùng của tất cả các hạt giống khác, trong đó có hạt giống THƠ CA. Nó không tồn tại trong tâm trí của bạn, mà nó ở trong tâm thức của bạn. HAM MUỐN là một ĐẠI DƯƠNG bao la, nó lớn như bầu trời – Và ngay cả bầu trời cũng không phải là giới hạn với nó. Tâm trí chỉ có một chút thoáng nhìn của ham muốn, nó chỉ là một thoáng nhìn chập chờn của ham muốn. Tâm trí không biết gì về ham muốn; tâm trí chỉ biết về ham muốn này, ham muốn kia. Ham muốn tiền bạc, ham muốn quyền lực, ham muốn tình dục, ham muốn uy tín…Tâm trí chỉ biết về những ham muốn đối với các đối tượng cụ thể của thế gian. Nhưng khi các đối tượng không còn ở đó nữa, thì ham muốn không còn là một phần của tâm trí. Khi đó ham muốn vượt lên trên tâm trí; thế thì ham muốn chỉ đơn giản là một năng lượng ngập tràn.
 
Chẳng hạn, chúng ta hãy đến với bài thơ CHIÊM BAO 2 – bài thơ thứ 51 của tập thơ THU HOANG ĐƯỜNG:
 
CHIÊM BAO 2
Không biết rằm chưa hay mười ba
Không biết màu trăng hay màu hoa
Tôi đang mơ giấc chiều xanh biếc
Tình như tương tư tình hôm qua
Có lẽ? Không! Ồ! Em là trăng
Là câu thơ đậu giữa môi hồng
Là hương cổ tích từ muôn kiếp
Là mây mênh mang cùng đêm sương
Có lẽ? Không! Ồ! Em vàng trăng!
Vàng phơi từng đóa nụ hoa vàng
Ôi đêm Huyền diệu phơi tình mộng
Ôi trăng mười ba hay đang rằm
Tôi nghe ai hát qua triền gió
Rụng xuống hồn tôi giọt lệ nồng
Để suốt trăm năm lòng cứ ngỡ
Trăng của màu xanh em nhớ không?
Không biết đêm vàng hay hồn trăng
Không biết da ngời hay dạ lan
Hương bay thơm quá hồn thơ ngọc
Hương lan hay màu trăng mênh mang!
 
Bài thơ đã phản ánh ham muốn của thi nhân, khi ông ta ở trong một năng lượng huyền môn, ngoài tâm trí của mình. Trong bài thơ tác giả đã lặp lại từ KHÔNG sáu lần, trong đó có bốn lần là KHÔNG BIẾT. Tâm trí chỉ có nghĩa là những gì đã sống, đã biết, đã trải qua – quá khứ được tích tụ. Thế mà, ở đây, con người là không biết cả đến thời gian LÀ RẰM HAY MƯỜI BA, không biết MÀU TRĂNG HAY MÀU HOA, không biết ĐÊM VÀNG HAY HỒN TRĂNG, không biết DA NGỜI HAY DẠ LAN… Và đặc biệt thú vị là không biết người yêu của mình là ai? Tất cả chỉ là một sự nghi hoặc: CÓ LẼ? KHÔNG! Ồ! EM LÀ TRĂNG / CÓ LẼ? KHÔNG! Ồ! EM VÀNG TRĂNG. Vậy nên tất cả những ham muốn của con người trong CHIÊM BAO 2 này là nằm ngoài tâm trí. Chúng là những ham muốn không có đối tượng cụ thể nào hết. Tình yêu của anh ta chỉ đơn giản là tình yêu thuần khiết, đó chính là năng lượng thuần khiết, sự khao khát thuần khiết – chỉ là một rung động, một nhịp đập, là một niềm đam mê hồn nhiên nhất có thể của con người. Mặc dù là không biết, nhưng bạn có đó, sự tồn tại có đó, và cuộc gặp gỡ của hai cái CÓ ĐÓ này – cái CÓ ĐÓ nhỏ bé, hữu hạn của bạn, gặp gỡ với cái CÓ ĐÓ vô hạn của sự tồn tại – Cuộc gặp gỡ đó, sự hợp nhất đó, đã tạo nên vẻ đẹp cho những câu thơ:
……
Là câu thơ đậu giữa môi hồng
Là hương cổ tích từ muôn kiếp
Là mây mênh mang cùng đêm sương.
……..
Vàng phơi từng đóa nụ hoa vàng
Ôi đêm huyền diệu phơi tình mộng
Ôi trăng mười ba hay đêm rằm.
Tôi nghe ai hát qua triền gió
Rụng xuống hồn tôi giọt lệ nồng
Để suốt trăm năm lòng cứ ngỡ
Trăng của màu xanh em nhớ không?
……
Hương bay thơm quá hồn thơ ngọc
Hương lan hay màu trăng mênh mang.
 
Rõ ràng HỒN NHIÊN là cánh cửa; thông qua sự hồn nhiên bạn đi vào vẻ đẹp. Bạn càng trở nên hồn nhiên, sự tồn tại càng trở nên tươi đẹp. Bạn càng trở nên hiểu biết, càng nhiều tâm trí, sự tồn tại càng trở nên xấu xí, bởi vì khi đó bạn bắt đầu hoạt động từ những kết luận đã có trong đầu, bạn bắt đầu hoạt động từ kiến thức.

Khoảnh khắc bạn biết, bạn phá huỷ tất cả THI CA. Khoảnh khắc bạn biết, hoặc bạn nghĩ rằng bạn biết, bạn đã tạo ra một rào cản giữa bạn và CÁI ĐÓ. Rồi mọi thứ đều méo mó. Khi đó, bạn không nghe nó bằng tai của mình mà bạn lại đi dịch nó sang ngôn ngữ của bạn. Khi đó, bạn không thấy nó bằng mắt của mình, mà bạn lại đi giải thích nó bằng những cái đã biết của mình. Bạn đã không trải nghiệm nó với trái tim của mình, nhưng bạn lại nghĩ rằng mình đã trải nghiệm. Và khi đó mọi khả năng về sự gặp gỡ với tồn tại theo cách ngay lập tức, trong sự thân mật, sẽ biến mất. Bạn đã bị rơi thành từng mảnh. Vì vậy, hãy sống những khoảnh khắc mà không có kiến thức, khi bạn biết rằng TÔI KHÔNG BIẾT, hoạt động từ trạng thái không biết này, bạn sẽ biết thế nào là vẻ đẹp của tồn tại.
 
Nhà thơ Lê Văn Trung biết vẻ đẹp là gì, bởi vì ông ta hoạt động trong trạng thái KHÔNG BIẾT này. Có đó một sự hiểu biết mà là không biết, và có đó một sự thiếu hiểu biết mà là biết. Trở nên thiếu hiểu biết như Lê Văn Trung và khi đó một phẩm chất hoàn toàn khác đi vào trong bản thể, trong tâm thức của bạn: Bạn trở thành một đứa trẻ, đó chính là sự tái sinh của bạn. Đôi mắt của bạn đầy sự ngạc nhiên một lần nữa, mỗi và mọi thứ xung quanh đều đáng ngạc nhiên, HƯƠNG BAY THƠM QUÁ HỒN THƠ NGỌC / HƯƠNG LAN HAY MÀU TRĂNG MÊNH MANG.
 
Quay lại với bài thơ CHIÊM BAO 1- Bài thơ thứ 50 của tập thơ THU HOANG ĐƯỜNG, bạn sẽ bắt gặp những vẻ đẹp tuyệt vời của những cuộc gặp gỡ giữa cái hữu hạn với cái vô hạn – và như thể bạn bắt đầu trượt vào Đại dương của Thượng đế:
 
CHIÊM BAO 1
Một hôm vườn cũ em về lại
Những giọt sương mềm ôm gót chân
Hoa của mùa xưa hồng mấy đoá
Viên sỏi bên đường cũng tỏa hương
Và hồn thơ biếc thơm như mật
Một trái môi tình men thoáng say
Con dế đa tình ru tiếng hát
Xanh quá như lời của cỏ cây
Tôi chép thơ lên mỗi bước tình
Đêm vàng đêm ngọc sáng lung linh
Ôi hồn nhung lụa như sương mỏng
Đừng để tan vào nỗi nhớ quên!
 
Trong những khoảnh khắc hồn nhiên, KHÔNG BIẾT, sự khác biệt giữa người quan sát và cái được quan sát bốc hơi. Bạn không còn tách biệt với những gì bạn đang thấy, bạn không còn tách rời với những gì bạn đang nghe. VIÊN SỎI BÊN ĐƯỜNG CŨNG TOẢ HƯƠNG / CON DẾ ĐA TÌNH RU TIẾNG HÁT…
 
Vẻ đẹp của thơ ca là một trải nghiệm xảy ra trong sự HỒN NHIÊN của thi sĩ, đóa hoa đó chỉ có thể nở ra trong sự hồn nhiên của con người. Bởi vậy mà chúa Jesus đã từng nói rằng: “TRỪ KHI BẠN GIỐNG NHƯ ĐỨA TRẺ NHỎ, BẠN SẼ KHÔNG VÀO ĐƯỢC VƯƠNG QUỐC CỦA THƯỢNG ĐẾ”.
 
LÊ VĂN CHUNG

Cảm nhận : MỘT CHÚT CẢM NHẬN VỀ NGƯỜI THƠ HÀN MẶC TỬ - Lê Văn Chung

 
MỘT CHÚT CẢM NHẬN VỀ NGƯỜI THƠ HÀN                                      MẶC TỬ
Sau bài viết MỘT CHÚT CẢM NHẬN VỀ NGƯỜI                          THƠ Lê Văn Trung.
 
Qua tập thơ THU HOANG ĐƯỜNG của ông, tôi lại muốn quay lại với người thơ Hàn Mặc Tử để tiếp tục nghiên cứu, tìm hiểu thêm một chút nữa về thiên tài thơ ca, một nhà HUYỀN MÔN rất lớn, rất vĩ đại của trường phái NGHỆ THUẬT VỊ NGHỆ THUẬT, mà tôi vô cùng yêu thích, và vô cùng ngưỡng mộ. Chính những bài thơ của Lê Văn Trung, đã làm cho tôi có cảm hứng quay lại với những bài thơ của Hàn Mặc Tử để đọc đi, đọc lại thêm nhiều lần nữa, và mỗi lần đọc lại như thế, dường như tôi lại cảm nhận được những điều gì đó, hết sức mới lạ về thơ của Hàn Mặc Tử, mà trước đây mình cũng đọc nhưng không cảm nhận được hết những điều HUYỀN NHIỆM trong thơ HÀN.
 
Những nhà thơ bình thường, họ chỉ biết những khoảnh khắc nhất định của THƠ, nhưng họ chưa phải là NHÀ THƠ THẬT SỰ theo đúng nghĩa của từ Nhà Thơ, họ chỉ là một phần của NHÀ THƠ. Họ đã có một vài cái nhìn thoáng qua khi cánh cửa của những điều chưa biết mở ra cho họ. Họ có một lối đi nào đó vào những nguồn sống sâu sắc nhất, nhưng những khoảnh khắc đó là những món quà tuyệt vời từ những điều chưa biết, họ chưa biết gì về cách để tiếp cận chúng. Nó gần như là một trạng thái PHI Ý THỨC. Nó đã xảy ra trong một giấc mơ, giống như nó đã xảy ra với bạn trong một giấc mơ. Họ vẫn chỉ là những kẻ mơ mộng.
 
Chẳng hạn, nhà thơ Hoàng Cầm thường hay nói về việc ông sáng tác một số bài thơ, những bài hay nhất của mình, là do một người nữ vô hình nào đó đọc cho chép. Có khi một câu, có khi một đoạn, thậm trí khi trọn vẹn cả bài. LÁ DIÊU BÔNG là một trường hợp tiêu biểu: «Chẳng có chuyện gì phải lo nghĩ, chẳng có ý định gì trong đầu mà sao về quá nửa đêm một mùa rét ấy, tôi vẫn không ngủ được (…). Im lặng. Chợt bên tai văng vẳng lên một giọng nữ rất nhỏ nhẹ mà rành rọt. Đọc chậm rãi, có tiết điệu, nghe như từ thời nào xa xưa vẳng đến, có lẽ từ tiền kiếp vọng về:
 
Váy Đình Bảng buông chùng cửa võng…
 
Tôi xoay người trong chăn về phía bên trái và ghi ngay. Giọng vẫn đọc, không vội vàng và cũng không quá chậm, và tôi ghi lia lịa trong bóng tối mờ. Đến lúc giọng nữ im hẳn, lòng tôi nhẹ bỗng đi, một lát sau tôi ngủ thiếp. Sớm hôm sau nhìn lại thì có chỗ rõ, đọc được, nhiều chỗ dòng nọ đè lên dòng kia, chữ này xóa mất chữ khác. Phải mất gần tiếng đồng hồ, tôi mới tách ra được theo đúng thứ tự như lời người nữ kỳ diệu đó đã đọc cho tôi viết nửa đêm hôm qua» - Trích trong VĨ THANH, trang 160 – 16.
 
Hoàng Cầm là một nhà thơ vĩ đại của xứ Kinh Bắc, mà còn như vậy, thì các nhà thơ bình thường khác của thế giới, họ đều là những NGƯỜI MƠ. Đúng thế, họ đã có một cái nhìn thoáng qua trong trong giấc mơ của mình: Một thứ gì đó thâm nhập, ở đây và ở đó một tia sáng có thể đi qua hàng rào của những giấc mơ, và thậm chí tia sáng đó cũng đủ để tạo ra một Shakespeare, hoặc một Hoàng Cầm. Nhưng đó không phải là một trung tâm thơ thực sự.
 
Trung tâm THƠ thực sự phải là một dòng chảy qua Chư Phật. Đó mới chính là THƠ THẬT. Chư Phật, không phải là người mơ mộng, Chúa Jesus không phải là người mơ mộng; Nếu họ là bất cứ điều gì họ đều là người thức tỉnh. Giấc mơ đã biến mất, bốc hơi. Khi đó, nó không chỉ là những cái nhìn thoáng qua về một sự thật bất ngờ đến với họ, sở hữu họ, và sau đó để họ trống rỗng, tiêu hao, kiệt sức…Một nhà thơ bình thường, đơn giản là những bước nhảy ngắn; trong một khoảnh khắc anh ta lên khỏi mặt đất, nhưng chỉ trong một khoảnh khắc, và sau đó anh ta lại trở lại mặt đất.
Nhưng với thi nhân Hàn Mặc Tử thì rất khác – Ông ấy không phải là một bước nhảy ngắn, mà ông ấy đã có đôi cánh trong tâm hồn của mình. Ông ấy biết cách để đi đến những ngôi sao xa nhất:
 
Nhớ khi xưa ta là chim Phượng Hoàng
Vỗ cánh bay chín tầng trời cao ngất…
Bay từ Đao Ly đến thời Đâu Suất;
Và lùa theo không biết mấy là hương…
Lúc đằng vân gặp ánh sáng chặn đường,
Chạm tiếng nhạc, và nhằm THƠ thiên cổ…
Ta lôi đình thấy trăng sao liền mổ,
Sao tan tành rơi xuống vũng chiêm bao.
(PHAN THIẾT! PHAN THIẾT!)
 
Hàn Mặc Tử dường như là biết cách tiếp cận với những điều chưa biết, ông ấy có chìa khóa để mở những điều bí ẩn. Ông ấy là một bậc thầy. Và rồi một cái gì đó bắt đầu chảy qua ông mà không phải của ông. Ông chỉ là phương tiện : Ông bị chiếm hữu:
 
Ta chấp hai tay lạy quỳ hoàn hảo
Ngửa trông cao, cầu nguyện trắng không gian
Để vừa dâng, vừa hiệp bốn mùa xuân
Nở một lượt giầu sang hơn Thượng Đế.
Đã no nê, đã bưa rồi thế hệ
Của phường trai mê mẩn khí thanh cao.
Phượng Hoàng bay trong một tối trăng sao
Mà ánh sáng không còn khiêm nhượng nữa.
(ĐÊM XUÂN CẦU NGUYỆN)
 
Khi đó, bất cứ điều gì Hàn thi sĩ nói cũng đều là THƠ; hoặc, ngay cả khi ông giữ im lặng, sự im lặng của ông cũng là thơ. Sự im lặng của ông có sự du dương bao la trong đó:
 
Sông Ngân đã im lìm trong tiếng sóng
Mà lòng anh rào rạt mãi không thôi!
Ở tầng cao khúc Nghê Thường đồng vọng!
Nghe gì đâu, em hỡi! Ráng mây trôi.
(SÁNG LÁNG)
 
Dù Hàn Mặc Tử có nói hay không, không quan trọng. Nói, ông nói thơ; khi không nói ông vẫn là THƠ:
...
Trở lại Trời tu luyện với muôn đêm
Hớp tinh khí lâu năm thành chánh quả.
Ta trở nên như ngọc đàng kim mã
Rất hào hoa rất phong vận: NGƯỜI THƠ…
Ta là trai khí huyết ước ao mơ
………
Trăng vàng ngọc, trăng ân tình, chưa phỉ!
Ta nhìn trăng khôn xiết ngậm ngùi trăng.
Ta vung vãi THƠ lên tận sông Hằng.
Thơ phép tắc bỗng kêu rêu thống thiết:
Hỡi Phan Thiết! Phan Thiết!
(PHAN THIẾT! PHAN THIẾT!)
 
Hàn Mặc Tử được bao quanh bởi THƠ: Ông đi trong thơ, ông ngủ trong THƠ, thơ là chính tâm hồn của ông, đó chính là bản thể thiết yếu, cốt lõi của ông:
 
Một chiều xanh, một chiều xanh huyền hoặc,
Sáng bao la vây lút cõi thiên không.
Xuất thế gian chưa có tại trong lòng,
Muôn Ý TỨ say chìm nơi bất giác
Hương cám dỗ mê người trong khoái lạc.
……..
Xuân ra đời….
Điềm ngọc ấm như ngà,
THƠ có tuổi và chiêm bao có tích,
Và tâm tư có một điều rất thích,
Không nói ra vì sợ bớt say sưa!
(RA ĐỜI)
 
Giấc mơ của con người có thể rất có ý nghĩa. Những gì chưa được phép xuất hiện trong ý thức của bạn, khi bạn vẫn còn đang THỨC, thì có thể chúng sẽ nảy sinh trong ý thức của bạn, khi bạn đang trong một cơn mơ nào đó. Một tia sáng đã chiếu vào bạn. Thế nên, hãy luôn cẩn trọng với những giấc mơ của bạn. Bởi vì, nền văn hoá Phương Đông luôn chấp nhận rằng: Ý thức khi thức là ý thức hời hợt nhất, ý thức khi mơ sâu xa và có ý nghĩa hơn, và ý thức khi ngủ còn sâu hơn, thậm trí còn quan trọng hơn cả ý thức khi mơ (Bài thơ LÁ DIÊU BÔNG của Hoàng Cầm đã ra đời trong giấc ngủ ông). Có lẽ văn hoá Phương Tây cần có một Freud khác để có thể giới thiệu giấc ngủ sâu như một phần quan trọng nhất của ý thức con người.
 
Nhưng ở nền văn hoá Phương Đông còn biết có một điều gì đó hơn thế. Có một điều quan trọng đó là, trạng thái thứ tư của ý thức. Nó là turiya, đơn giản là thứ tư. TURIYA có nghĩa là thứ tư, đó là trạng thái khi: THỨC, MƠ & NGỦ đều biến mất, con người, khi đó, chỉ đơn giản là một nhân chứng. Bạn không thể gọi nó là THỨC, bởi vì nhân chứng này không bao giờ ngủ; bạn cũng không thể gọi nó là MƠ, bởi vì đối với nhân chứng này, không có giấc mơ nào xuất hiện; bạn cũng không thể gọi nó là NGỦ, bởi vì nhân chứng này không bao giờ ngủ. Đó chính là sự nhận biết vĩnh cửu. Đây chính là tâm Phật, là tâm thức Christ, là Phật tính, là sự giác ngộ của con người.
 
Thơ của Hàn Mặc Tử, thực sự xảy ra trong trạng thái thứ tư của ý thức. Khi ông đã trở nên hoàn toàn tỉnh táo, trong trẻo. Tất cả là sự trong trẻo, sự trong trẻo đó là sự tự do, sự trong trẻo đó là sự thông minh, sáng suốt cho thi sĩ. Sự trong trẻo đó chính là sự TÁI SINH, HỒI SINH ra một tâm hồn thơ bất tử, họ là HÀN MẶC tên là TỬ. Chẳng hạn, chúng ta hãy đọc bài thơ XUÂN ĐẦU TIÊN của ông chúng ta sẽ cảm nhận được sức mạnh vô song của sự trong trẻo, trắng trẻo, thuần khiết, tinh khôi…
 
XUÂN ĐẦU TIÊN
Mai sáng mai, trời cao rộng quá!
Gió căng hơi và nhạc lên mây
Đôi lòng cũng ấm như xuân ấm
Chỉ có ao xuân trắng trẻo thay…
Mai này thiên địa mới tinh khôi
Gió căng hơi và nhạc lên trời,
Chim khuyên hót tiếng đầu tiên hết,
Hoa lá hồ nghi sự lạ đời.
Trái cây bằng ngọc vỏ bằng gấm,
Còn mặt trời kia tợ khối vàng…
Có người trai mới im như nguyệt
Gió căng hơi và nhạc lên ngàn…
Thuở ấy càn khôn mới dựng nên,
Mùa thơ chưa gặt tốt tươi lên,
Người thơ phong vận như thơ ấy
Nào đã ra đời ngọc biết tên.
Có người trai mới im như nguyệt
Mùi thơm ngây dại sóng con người
Hãy hoan hô lời cao như sấm:
Vạn tuế, bay ơi! Nắng rợp trời!
 
Đó cũng là ý nghĩa của huyền thoại Phượng Hoàng. Nó chết, nó hoàn toàn bị thiêu rụi, biến thành tro tàn, và rồi đột nhiên nó được tái sinh từ đống tro tàn – Nó hồi sinh. Phượng Hoàng đại diện cho Christ: Đóng đinh và phục sinh. Phượng hoàng đại diện cho Phật: Cái chết như một bản ngã, và một sự sinh thành mới là vô ngã. Nó đại diện cho tất cả những người BIẾT; biết có nghĩa là Phượng Hoàng. Chính vì thế mà chúng ta bắt gặp từ Phượng Hoàng xuất hiện trong rất nhiều bài thơ của Hàn Mặc Tử, đặc biệt là trong phần thơ có tựa đề là XUÂN NHƯ Ý.
 
Tóm lại, Người Thơ Hàn Mặc Tử, là một người đã đạt đến TRUNG TÂM THƠ, nơi mà chàng thi sĩ họ Hàn có thể hòa tan chính mình vào thi ca, và cũng là hòa tan chính mình vào Thượng Đế. Vì vậy mà bạn đọc sẽ thấy THƠ của ông chứa đựng tất cả, nó chứa đựng tình yêu, nó chứa đựng lời cầu nguyện, nó chứa đựng thiền định, và nó chứa đựng nhiều hơn nữa. Tất cả những gì là thiêng liêng, tất cả những gì là đẹp đẽ, tất cả những gì có thể đưa bạn đến siêu việt, đều được chứa trong thơ của ông.
 
THƠ của ông không chỉ là thơ: Mà nó còn là một cái gì đó như một tôn giáo thiết yếu. Đọc thơ của ông, bạn sẽ có sự cảm nhận rằng: Nó là một trạng thái mà tâm trí của bạn không còn can thiệp vào giữa bạn với sự tồn tại – Trực tiếp, ngay lập tức; khi bạn đột nhiên bị chiếm hữu bởi TOÀN BỘ, nơi bạn biến mất như một thực thể riêng biệt & TOÀN BỘ bắt đầu nói chuyện với bạn, bắt đầu khiêu vũ thông qua bạn; nơi bạn trở thành một cây tre rỗng và toàn bộ bạn biến thành một cây sáo.
 
Tôi cho rằng THƠ của Hàn Mặc Tử còn thần thánh hơn cả những gì được gọi là kinh sách. Và bởi vì những bài thơ của Hàn Mặc Tử đích thực thần thánh nên chúng không tạo ra một thứ tôn giáo nào xung quanh chúng. Chúng không trao cho bạn bất kỳ một nghi lễ nào, kỷ luật nào, hay một điều răn nào. Chúng chỉ đơn giản cho phép bạn nhìn thoáng qua trải nghiệm mà chúng có được. Toàn bộ trải nghiệm đó không thể được diễn tả bằng lời, nhưng Hàn Mặc Tử đã cố diễn tả nó bằng ngôn từ của mình, nhưng có một điều gì đó…Có lẽ không phải nguyên một đóa hoa, mà chỉ có vài cánh hoa mà thôi. Vài cánh hoa thôi cũng đủ để chứng minh sự tồn tại của một bông hoa. Cửa sổ của bạn chỉ cần mở ra để cho cơn gió mang những cánh hoa ấy vào là được.

LÊ VĂN CHUNG